Het laatste nieuws en onafhankelijke reviews van smart home-producten

Brainport Smart District: De smart community van morgen

Geschreven door
Geplaatst op14 maart 2020, 8:54 CategorieHome Emotion

De slimme wijk is in aantocht. In Helmond is vorig jaar het project Brainport Smart District gestart in de wijk Brandevoort. Daar werken de bewoners, de gemeente, twee universiteiten, woningbouw en installateurs samen bij het verwezenlijken van de smart community van morgen. Een veelbelovend project, nu vormgegeven als een levend laboratorium voor domotica, sustainability, wellness, health en mobility aangestuurd door de overheid, het bedrijfsleven, kennisinstellingen en de bewoners zelf.

Zelf prijzen de initiatiefnemers dit project aan met: “Wonen in een wijk waar iedereen elkaar helpt, middelen worden gedeeld en iedereen welkom is. Wonen in duurzame huizen met zonnepanelen en opslag van warmte, energie en regenwater, waarvan het binnenklimaat de gezondheid bevordert. Het is niet alleen idyllisch, maar ook nog eens realistisch. Want in Helmond, in de wijk Brandevoort, wordt het Brainport Smart District gebouwd: de slimme Wijk van de Toekomst.”

De geestelijk moeder van het Brainport Smart District is Elphi Nelissen, hoogleraar Building Sustainability aan de TU Eindhoven. “Zij wil de slimste stad ter wereld bouwen en vond twee jaar geleden een medestander in Paul Smeulders, wethouder duurzaamheid in Helmond”.

Kwaliteit van leven, voordelig en duurzaam

En dan zijn we er nog niet. De reikwijdte van dit domotica- en duurzaamheidsproject gaat nog verder met: “Wie wil er nu niet wonen in een huis dat goed is voor de portemonnee en het milieu? En wie wil er op zijn oude dag zelfstandig wonen als de gezondheid dat toelaat? Mensen zijn zich steeds meer bewust van wat ze belangrijk vinden op het gebied van wonen. Energie besparen, (zelf) groene energie opwekken en zelf energie delen zijn tegenwoordig veelgehoorde wensen. Ook kan de ecologische voetafdruk verlaagd worden door meer regenwater in het huishouden te gebruiken en het gebruik van duurzame bouwmaterialen. Verder vinden veel mensen voedselverspilling terugdringen erg belangrijk. En veel ouderen willen graag zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen met behulp van domotica, wetende dat er een sociaal vangnet is en de mogelijkheid van zorg. Wonen in Brainport Smart District kan dat allemaal mogelijk maken.”

Levend laboratorium

De opzet van het Brainport Smart District is die van een Living Lab. In feite een echte levende proeftuin met echte bewoners in de slimme domoticawijk. Big en Rich Data vormen de basis van het meten is weten en het bijsturen van de smart community. Er is nog niet bepaald hoe om te gaan met de data. Er zijn inmiddels wel enkele uitgangspunten; de bewoner is eigenaar van zijn/haar eigen data en beslist dus daarover. De processen rondom het verzamelen, verwerken en opslaan van data werkt men samen uit met bewoners, betrokken bedrijven, overheden en kennisinstellingen – juist om te zorgen dat data de bewoners en de maatschappij dient en ieders belangen vertegenwoordigd zijn. Daarvoor stelt men onder andere een onafhankelijke ethische board in en maken ze – samen – een datamanifest. Men zoekt dus de discussie op rondom data met alle stakeholders en gaat daarmee samen aan de slag om een plan voor de wijk te maken. Voor de hand liggen daarbij de kwaliteit van leven, gezondheid, energiebesparing en een schonere omgeving. Interessant is dat het slimme databeheer bij de bewoners zelf ligt. Dat wil zeggen zij mogen zelf bepalen welke data zij delen. Van de beschikbare data maken de labonderzoekers een ‘digital twin’ (= digitale kopie) van het district. Dankbaar leermateriaal voor het bouwen van slimme wijken en veilige gezonde en aantrekkelijke smart city’s over de hele wereld.

Het Brainport Smart District is een proeftuin, waarin er succes zal worden geboekt, maar waar er ook weleens wat mislukt. De wijk zal slim genoeg zijn om dit op tijd te signaleren en op te pakken. In het project worden de nieuwste technologieën en inzichten toegepast om tot een duurzame, circulaire en sociaal hechte wijk te komen, gekenmerkt door gemeenschappelijk energieopwekking, voedselproductie, watermanagement, gezamenlijk databeheer en grensverleggende transportsystemen.

Hoe ziet Brandevoort er uit?

Het Brainport Smart District zal bestaan uit de gebouwde omgeving en zijn digitale tegenhanger: de digitale wijk. Een digitale wijk is geen doel op zich maar dient ter ondersteuning van het leven en welzijn van de bewoners van de wijk. In de komende tien jaar worden er in Brainport Smart District 1500 nieuwe woningen en 12 hectare met bedrijfspanden gerealiseerd.

Bij het Brainport Smart District ‘Living Lab’ worden bedrijven en woongelegenheid gemengd in de wijk. Het park is het middenpunt, daaromheen de gebouwen, dus gemengd voor woon en werk. Met de wijk hopen de initiatiefnemers een nieuwe relatie tussen gebouwen en landschap te bewerkstelligen, waarbij beide elementen elkaar in kwalitatieve zin versterken. Het landschap wordt gebruikt als productieomgeving voor voedsel, energie, water, afvalverwerking en biodiversiteit.

Een belangrijk begrip hierbij is het sociale landschap. In de praktijk gaat het daarbij om het organiseren en creëren van nieuwe partnerschappen en sociale netwerken binnen het Brainport Smart District. De kavels zijn georganiseerd in een reeks stroken (van noord naar zuid) die het district in tien zones onderverdelen. Binnen elke strip streeft men naar het sluiten van productie- en consumptiestromen. Bewoners worden aangemoedigd om gemeenschappelijke initiatieven te ontplooien, zoals gezamenlijke stroomopwekking en gedeeld grondgebruik.

Het ontwerpen en de realisatie daarvan gaan hand in hand. Ze vinden tegelijk plaats in een proces van stapsgewijze gebiedsontwikkeling. De nieuwe wijk moet bijdragen aan de ontwikkeling van een duurzaam, uniek leefconcept dat draait om experimenteren en ‘leren door te doen’. Het totale oppervlak van Brainport Smart District bedraagt 155 hectare: meer dan 320 voetbalvelden.

De pijlers

Het uitgangspunt van Brainport Smart District omvat een zevental belangrijke pijlers: participatie, mobiliteit, gezondheid, sociaal & veilig, energie, data en circulariteit. Die komen tot hun recht door de participatie van de bewoners, bouwers, overheid en onderzoekers in een door hen gevormde flexibele wijk. In wezen dus flexgoed voor welzijn, milieu, mobiliteit en duurzaamheid. Een lekker vormbaar raamwerk dat op basis van gebruikerswensen wordt ingevuld. Zowel de bebouwde als groene delen worden als productieve ruimten gezien, waar een mix van wonen, werken en vrije tijd mogelijk is.

De slimme gemeenschap bestaat uit innovators. Brainport Smart District richt zich op nieuwe lokale en internationale gebruikers en is op zoek naar grensverleggende woon- en werkconcepten. De bewoners creëren zelf gemeenschappelijke initiatieven voor de leefbaarheid, duurzaamheid en economie van de smart community.

Circulariteit en klimaataanpassingen staan als hoog in het vaandel. Het gaat daarbij om ecologische, sociale en economische sustainability met daarnaast ook biodiversiteit en e-health. In dit geval de aantrekkelijke circulaire wijk en zelfvoorzienende woonomgeving. Vormgegeven als een organische ontwikkeling, co-creatie met eindgebruikers, de samenwerking van de mens met de natuur en haar hulpbronnen aangevuld door de e-technologie van vandaag en morgen. Dit met behulp van de nieuwste technieken op het gebied van domotica, duurzaamheid en urban data processing-technologie. De toegepaste slimme technologieën voorzien in de uitwisseling van data en informatie om landschap, gebouwen en openbare ruimtes efficiënter te laten functioneren door middel van naadloze connectiviteit.

Geheel van deze tijd is regie over de eigen data. Er is een datamanifest met spelregels zodat wijkbewoners weten waar ze aan toe zijn. De verkregen data worden beschouwd als waardepapieren (currency) waarover de bewoners zeggenschap hebben. Zij stellen daarmee hun eigen leefomgeving en economische modellen samen. Op basis van de gedeelde data ontwikkelen deze wijkinnovators diensten en digitale voorzieningen op het gebied van mobiliteit, voedselvoorziening en retail. En bovenal natuurlijk de kwaliteit van leven en gelukkig wonen. Het Brainport Smart District en haar inwoners bevorderen de kwaliteit van leven inclusief geluk, cohesie en gezondheid. Iedereen voelt zich veilig, zeker en welkom in de Brainport Smart District samenleving. En de inwoners zijn in staat om zelfredzaam te zijn als het gaat om de gezondheidszorg en ziektepreventie.

Uiteraard ontbreekt de mobiliteit niet. Mobiliteit is een vanzelfsprekendheid en voor iedereen toegankelijk. Nieuwe technologieën in de vorm van geautomatiseerde voertuigen en nieuwe organisatiestructuren zoals car&ride-sharing bieden kansen om het comfort van reizigers te vergroten, de impact op het milieu te verminderen en zijn daarnaast minder duur en flexibeler. De onderzoekers verkennen samen met de inwoners deze concepten en ontwikkelen alternatieven voor persoonlijk gemotoriseerd vervoer en goederenbezorging.

De vragen van morgen

Het living lab van het Brainport Smart District zal de technische vragen en ontwikkelingsmogelijkheden van de slimme wijken en steden gaan beantwoorden. Niet ver in de toekomst maar morgen al. Een continu proces van ontwikkeling en evolutie op het gebied van domotica, duurzaamheid, sociale kwaliteit van leven, veiligheid en het zich wapen tegen toekomstige bedreigingen (de resilient city).

Dankzij de open architectuur van het Brainport Smart District kan iedere aanbieder daarop inhaken. Dit kan via de Business Challenge; één – twee keer per jaar doet men een uitvraag waarbij iedereen ideeën, producten, diensten, en andere concepten kan indienen. De TU Eindhoven en de Universiteit Tilburg hebben een onderzoeksagenda met betrekking tot Smart Cities. Zij gebruiken het living lab om samen met de bewoners onderzoek te doen naar nieuwe systemen en diensten en naar gedrag, regelgeving en beleid in een ‘slimme wijk’. Bij de mobiliteit en connected car zijn de volledig data-gedreven smart grids van belang.

Slimme mobiliteit biedt smart ruimtebesparende parkeersystemen voor onder andere auto’s en fietsen, een goed verkeersmanagent- en navigatiesysteem. Het dataproject Beyond 5G zorgt voor de optimalisering van communicatie tussen de diverse verkeersvoertuigen en het laten rijden van auto’s zonder chauffeur.

Tot slot

De slimme wijk zal worden gerealiseerd tussen 2019-2029 en daarna ook nog continue in ontwikkeling zijn om innovaties toe te passen. De bewoners beslissen mee in dit traject. Na het Brainport Smart District zullen nog tal van andere initiatieven en navolgingen van deze succesformule komen.

  • Delen:

Laat een reactie achter

Opmerking: E-mail wordt niet gepubliceerd of gedeeld.